08 februari 2008
05 februari 2008
Telenovela.
Vaak zijn het Assepoester-achtige verhalen over goede maar vooral kwade dingen, die liefde en geluk voortdurend in de weg staan. De VRT had ‘Emma’, de VTM ‘Sara’. We hebben het over een nieuwigheid in medialand: de ‘telenovela’.
Een ‘telenovela’ (met één eindletter l en geen twee) is volgens Van Dale Spaans-Nederlands een televisiefeuilleton of soap. Dat is een beetje kort door de bocht want alhoewel het om een romantisch verhaal gaat dat over meerdere afleveringen wordt gespreid, is het duidelijk geen soap. Een telenovela heeft in elke aflevering een afgerond verhaal met een begin, een midden en een einde. Meestal kent het ook een happy end, zoals gebruikelijk is in moderne sprookjes. Het hoofdpersonage is altijd een vrouw. De Spaanse benaming (met als synoniem ‘culebrỏn’) wordt vaak vernederlandst tot ‘telenovelle’.
De oorsprong van dit soort melodrama’s ligt in Latijns-Amerika. Daar bestaat een lange traditie in het vertellen van (romantische) verhalen. Voor het radiotijdperk werden in Cubaanse sigarenfabrieken al romans in afleveringen voorgelezen. In de jaren dertig van vorige eeuw werden verhalen geadapteerd voor de radio. Toen de televisie haar intrede deed in de huiskamers werden vervolgverhalen getoond tot soms twintig afleveringen. Ondertussen is dit aantal al opgelopen tot driehonderd.
Telenovela’s houden niet alleen de Spaanstalige wereld aan de buis gekluisterd. Ze zijn nu ook populair in Zuid-Europa (Spanje, Portugal en Italië), zelfs in Oost-Europa (Servië, Bulgarije, Bosnië) en in de rest van Europa en de VS.
Een soap duurt meestal meerdere seizoenen en kent meerdere hoofdfiguren, een telenovela kent een kortere levensduur (slechts één seizoen) en heeft maar één hoofdpersonage.
De acteurs (althans in de Zuid-Amerikaanse versie) lezen meestal hun teksten af van een in de handpalm verborgen briefje. In Mexico zorgen deze soaps niet alleen voor vermaak, ze leiden de veelal arme Mexicanen af van de politieke realiteit.
03 februari 2008
Speedy Gonzales.
Iemand die erg snel voortbeweegt, werkt enz. noemen we wel eens schertsend of spottend een ‘Speedy Gonzales’. De naam verwijst naar een populaire Amerikaanse tekenfilmmuis (met een Mexicaans accent). Hij begon zijn filmloopbaan in 1953.
Uit de Nederlandse krant Trouw plukten we eind 2007 volgend citaat: ‘Frankrijk. De hyperactieve, als een Speedy Gonzales van hot naar her vliegende president Sarkozy, opvolger van Chirac, breekt met de Franse traditie dat regeringen zwichten voor stakersmassa's.’
25 januari 2008
Snoezelhond.
Honden met een hoge aaibaarheidsfactor kunnen een meerwaarde opleveren voor bejaarden. Onze viervoeters zouden volgens sommigen in staat zijn om contact te leggen met personen die lijden aan dementie. De enige Vlaamse dementiekliniek, ZNA Joostens, is daarom begin 2008 gestart met een project rond snoezelhonden.
In dierenspeciaalzaken en bij dierenartsen worden geschikte ‘snoezels’ gerecruteerd. Eén keer per maand worden ze in contact gebracht met bejaarden. Hiermee hoopt men de patiënten te prikkelen, stimuleren en relaxeren. Om in aanmerking te komen als ‘snoezelhond’ moet het dier graag omgaan met mensen en kunnen genieten van aandacht en een knuffel.
Het werkwoord ‘snoezelen’ is een samentrekking van ‘snuffelen’ en ‘doezelen’. Het wordt sinds eind jaren zeventig van de twintigste eeuw gebruikt, doorgaans m.b.t. zwakzinnigen. Je zou het kunnen omschrijven als volgt: het met therapeutische bedoeling op aangename wijze prikkelen van de zintuigen (met kleuren, geluiden, beelden, voorwerpen en nu dus ook met honden).
