De sjaak.

Vroeger was je de pineut, de lul of de sigaar (er bestaan nog andere varianten). Tegenwoordig ben je in Nederland de ‘sjaak’. 
De uitdrukking met de sigaar werd al opgetekend aan het begin van de twintigste eeuw (in een operette van H. Bouber, `De Jantjes’). Sigaar is hier een eufemisme voor het mannelijk lid.
De herkomst van ‘pineut’ is dan weer onbekend. Sommige bronnen suggereren dat het woord is terug te voeren tot het Franse ‘la pine’, dat weliswaar van het vrouwelijk geslacht is, doch met een benaming voor het mannelijk geslacht vertaald dient te worden, namelijk met pik. Het zou dan voorkomen in de uitdrukking ‘rentrer la pine sous le bras’, letterlijk: `terugkeren met de pik onder de arm', dat vrij vertaald kan worden als `met hangende klootjes thuiskomen'.
Andere bronnen denken evenwel aan een afleiding uit het Maleis. Ook het ‘Bargoens Woordenboek’ van Enno Endt, dat de spelling ‘pieneut’ hanteert, denkt aan deze mogelijkheid, maar om welk Maleis woord het dan precies gaat, wordt nergens expliciet vermeld. Een speurtocht in Maleisische en Indonesische woordenboeken levert niets op. De auteurs twijfelen nog aan Engels ‘peanut’, maar misschien is dit idee zo gek nog niet.

In de éénentwintigste eeuw gebruiken Nederlandse jongeren de uitdrukking ‘de sjaak zijn’.
Waar die vandaan komt is voorlopig een raadsel. Van Dale vermeldt deze frase (nog) niet en ook andere woordenboeken doen er het zwijgen toe. 
Misschien is er een verband met de Franse uitdrukking 'faire le jacques' (de hansworst uithangen). Jacques is in het Frans de bijnaam van de Franse boer. In die zin zou het van toepassing kunnen zijn op een sul. Een ander mogelijkheid is dat 'sjaak' een ander woord zou zijn voor sigaar. In de hedendaagse Nederlandse jeugdtaal betekent 'sjaken' roken. 
Ooit was Jacques een erg geliefde Nederlandse naam maar tegenwoordig komt hij niet eens voor in de top 20 van populaire voornamen en is het een naam waar men het liefst zo snel mogelijk aan voorbij gaat. Sjaak is gewoon verworden tot een scheldnaam. Als je de ‘sjaak’ bent, dan ben je de loser. Zo simpel zou het kunnen zijn. 
Misschien is Sjaak in deze uitdrukking ook een verwijzing naar de looserige welzijnswerker Sjakie uit Flodder ('Hé Sjakie, ouwe rukker'). Wie het weet mag het zeggen. 

Waarom zijn de bananen krom?

“Ja, waarom, waarom? Waarom zijn de bananen krom?”
Een zinnetje dat we oppikten uit het boek ‘Een moeder van niks’ (uit 1982) van Annemarie Oster. Het duikt vaak op als antwoord op een domme vraag. 

De Haagse smartlappenkoning Willy Derby had op 24 april 1931 in Berlijn al een lied met deze titel op plaat gezet (voor het label Parlophone). Oorspronkelijk ging het om een Duits nonsensliedje (“Warum ist die Banane krumm?”) van een zekere Schwarz (vermoedelijk de Duitse componist en arrangeur Friedrich Schwarz, 1894-1933). Revue- en operette-producent Meyer Hamel (1895-1965) tekende voor de nederlandse versie. 
De Belgische zanger Tony Corsari kwam in 1961 (veel later dus) dan weer met een andere versie. En in 1972 kwam André van Duin met “Het bananenlied”. Dat ging aldus: “Waarom, waarom? Waarom zijn de bananen krom? W’rom zijn de b’na, zijn de b’na, zijn de b’na, zijn de b’na. Zijn de b’nanen krom? Als je ze rechtop zet, dan vallen ze om.”
Dat lied was eigenlijk een vertaling van de ‘Banana Boat Song’ van Harry Belafonte uit 1956. 
In het Engels bestaat er geen gelijkaardige uitdrukking. Engelssprekenden kennen wel vergelijkbare absurde antwoorden op een domme vraag. 
Toen een Pool voor het eerst de paustroon besteeg, kon men in Amerikaanse gezinnen de leuke variant opvangen: ‘Is the pope Polish (Italian, Catholic)?’ Andere  schertsende (Amerikaanse) uitdrukkingen zijn: ‘Does a bear shit in the woods?; does a wooden horse have a hickory dick?; does Howdy Doody have wooden balls?’

Niettemin is de hele bananenrage begonnen met een absurde maar vrolijke (Engelse) contradictie, in 1923 populair gemaakt als titel van een song van Frank Silver en Irving Cohn: “Yes! We Have No Banana's.’’ Eddy Cantor zong het destijds in de New Yorkse revue ‘Make it snappy.’ Het werd een wereldhit. Er kwamen zelfs een paar vervolgen: "I've got The Yes We Have No Bananas Blues" en “I’ve never seen a straight banana.” 
In Duitsland vertaalde een zekere Fritz Loehnert het oorspronkelijke succeslied in 1923 als "Ausgerechnet Bananen". Louis Davids liet in hetzelfde jaar zijn versie drukken: "Tja...ik heb geen bananen" maar liet de plaat opnemen door Lou Bandy die er een grote hit mee scoorde.
In 1925 kwam hij met een vervolg: "Eet geen bananen met de schil".
In 1939 werd de oorspronkelijke Engelse catchphrase nieuw leven ingeblazen dankzij de release van de film ‘Angels have wings’ van Howard Hanks. Eén van de personnages laat zich ontvallen: ‘Yes, we have no bananas.’
Tijdens de daaropvolgende oorlogsjaren werd deze zegswijze ook in Groot-Brittanië erg populair. 
Een echt Engels equivalent voor ‘waarom zijn de bananen krom?’ bestaat echter niet. 

Maar waarom zijn die bananen nu echt krom? Het wetenschappelijk antwoord: De vruchten groeien in eerste instantie gewoon naar beneden maar dan zoeken ze het licht en groeien naar de zon. Vandaar dus. 

Bijnamen.

Welke voetballer werd ooit de ‘zwarte parel’(the black pearl) genoemd? Hoe luidde de echte naam van Calamity Jane? Waarom werd voormalig president Nixon in de media ‘Tricky Dick’ genoemd? 
Andrew Delahunty publiceerde een paar jaar terug (bij Oxford University Press) het erg vermakelijke Dictionary of Nicknames. Maar liefst 1.800 bijnamen vind je erin terug: van historische figuren, politici, monarchen, muzikanten, sportlui, noem maar op. Maar ook plaatsen, gebouwen, gebeurtenissen en verenigingen komen aan bod. 
Bijnamen zeggen veel over de eigenschappen of kenmerken van een persoon of plaats. Dit is dan ook een fascinerende verzameling. The Oxford Dictionary of Nicknames gaat op zoek naar de redenen achter bijnamen. Bijvoorbeeld: waarom wordt België nog steeds ‘the Cockpit of Europe’ genoemd? 
Er staan overigens drie Belgen in dit bijzonder leuke boekje: Eddy Merckx (the Cannibal. Uiteraard, maar weet u ook waarom?); Gilles de Bilde (in Engeland wordt hij Bob de Bilde genoemd, een woordspeling met het populaire televisiefiguurtje Bob the Builder, bij ons gekend als Bob de Bouwer) en Jean-Claude Van Damme (the Muscles from Brussels). 
Niet alleen vind je de bijnamen alfabetisch terug, achteraan zijn nog lijstjes te vinden: o.a. van de Engelse voetbalclubs, de Britse legerregimenten, Amerikaanse staten (met hun bijnamen) en tenslotte een personenindex (hier kun je opzoeken welke bijnaam (-namen) iemand heeft en een thematische index (kunst, sport, filmwereld, misdaad enz.). 
Wie geboeid is door geschiedenis, gekruid met een snuifje humor, krijgt in dit informatieve boekje waar voor zijn geld. 

These boots are made for walking.

In de jaren zeventig had je de ‘moonboots’: plompe, dik gewatteerde kunststoffen laarzen. Je kon ermee door de sneeuw lopen en ze hielden de vrouwenvoeten warm.
Wij mannen konden er niet warm voor lopen. Maar, de heer zij geprezen want nu zijn er de fuck-me-botjes: opvallende sexy vrouwenlaarzen (die tot onder de knie reiken). De mannelijke hormonen krijgen eindelijk weer vrij spel. Sommige vrouwen willen er niet dood in gevonden worden, andere gebruiken dit schoeisel als ultiem verleidingswapen.

Lezers van het weekblad Knack kozen de fuck-me-botjes in 2006 als één van de leukste, mooiste, opvallendste of meest relevante woorden. Daar had ongetwijfeld Freya Van den Bossche (voor de Nederlandse lezers van dit blog: een politica bij de Vlaamse socialistische partij, de sp.a) veel mee te maken. Haar minirok en fuck-me-botjes waren een paar jaren geleden vaak voer voor de persfotografen. De laatste verkiezingsuitslag heeft echter bewezen dat Vlaanderen genoeg heeft van uiterlijk vertoon. Dames die politiek niet voldoen aan de verwachtingen, worden blijkbaar snel afgerekend op dergelijke frivoliteiten.
De term ‘fuck-me-botjes’ kon vooral populair worden door toedoen van het radioprogramma ‘Studio Brussel’ (StuBru). In Vlaanderen is het woord inmiddels een beetje op zijn retour, in Nederland begint het beetje bij beetje populair te worden.
Eigenlijk gaat het om een vernederlandsing van het Engelse ‘fuck-me-boots’ (of –shoes), ook wel verkort tot FMB’s. ‘Hump-me pumps’ is één van de vele synoniemen.
Het Amerikaanse equivalent is de ‘throw me down and fuck me shoes’. De term suggereert dat deze laarsjes uitnodigen tot aanranding. De oudste Engelse vindplaats dateert van 1974. De oorspronkelijke ‘fuck-me-shoes’sierden de voeten van de Amerikaanse filmster Joan Crawford (1906-77), die sinds de jaren dertig parmantig op haar schoenen met sleehakken paradeerde. De ‘fuck-me-shoes’ gaan nog verder terug in de tijd.
Eerder bestond in Amerika de term ‘fuck-eyes’, een vulgairder synoniem van wat vroeger ‘bedroom eyes’ genoemd werd: slaapkamerogen of een begerige blik. Ook de fuck-me-shoes hebben die erotische uitstraling.